As comunidades de Galicia, Principado de Asturias, Aragón e Castilla y León comparten intereses comúns



Esta mañá na cidade de León reuníronse os presidentes da Junta de Castilla y León, Juan Vicente Herrera, o presidente da Xunta de Galicia, Alberto Núñez Feijóo, o presidente do Principado de Asturias, Javier Fernández, e o presidente do Gobierno de Aragón, Francisco Javier Lambán.
Tras este encontro asinaron esta Declaración Conxunta que transcribo a continuación:
“Que as comunidades de Galicia, Principado de Asturias, Aragón e Castilla y León comparten intereses comúns, froito das súas características socioeconómicas, da súa relación de veciñanza e dos seus profundos vínculos históricos que lles permitiron desenvolver fórmulas de colaboración de veciñanza entre elas, así como doutras de colaboración horizontal no marco dunha nova política de cooperación e de cohesión do Estado autonómico, iniciativas e actuacións que dificilmente se poderían levar a cabo de forma illada por unha comunidade autónoma. Exemplos destas iniciativas son a planificación conxunta do Camiño de Santiago, Patrimonio da Humanidade, ou a constitución dun foro estable de colaboración entre comunidades autónomas con desafíos demográficos (FREDD).
Neste Estado autonómico, a Conferencia de Presidentes constitúe unha ferramenta fundamental como foro institucional de diálogo e coordinación. Por iso, os gobernos autonómicos de Galicia, Principado de Asturias, Aragón e Castilla y León amosan o seu compromiso en consolidar o papel da Conferencia de Presidentes como máximo órgano de cooperación entre o Estado e as comunidades autónomas, traballando conxuntamente no desenvolvemento dos acordos que se alcanzaron na súa última reunión do 17 de xaneiro de 2017.
As catro comunidades autónomas colaboraron activamente nos traballos preparatorios para promover e impulsar un novo modelo de financiamento autonómico, que se fundamente no pleno respecto á Constitución, e en concreto, ao principio de igualdade entre todos os españois recollido no artigo 139.1, o cal, garante que todos os españois teñen os mesmos dereitos, con independencia de onde vivan, e no artigo 138.2, que establece que as diferenzas entre os estatutos non poderán implicar, en ningún caso, privilexios económicos ou sociais, tal e como se acordou na última reunión da Conferencia de Presidentes.
Así mesmo, colaboraron activamente a través do Foro Español de Regiones con Desafíos Demográficos (FREDD) e no marco da Comisión frente al Reto Demográfico na fase preparatoria da Estrategia Nacional frente al reto demográfico, cuxa elaboración e desenvolvemento por parte do Goberno de España foi outro dos acordos da última reunión da Conferencia de Presidentes.
Por iso que, reunidos na cidade de León, o 19 de febreiro de 2018, chegaron ás conclusións que a continuación se manifestan:
1. Transmiten ao Goberno de España a necesidade perentoria de defender como prioritaria a definición do novo modelo de financiamento autonómico, cuestión que debe abordarse de xeito inmediato para, deste modo, poder garantir a prestación dos servizos fundamentais por parte das comunidades autónomas.
Por iso, instan a continuar e avanzar nos seus traballos nunha proposta de modelo que debe ser obxecto dun consenso multilateral no seo do Consejo de Política Fiscal y Financeira, no cal se teñan en conta as particularidades, necesidades e posicións de todas as administracións afectadas. Manifestan a súa preocupación polo calendario electoral dos próximos anos que podería engadir máis incerteza a uns acordos xa de por si complexos de acadar polo que consideran necesario dar cumprimento no presente exercicio ao acordo do 17 de xaneiro de 2017 nesta materia.
En todo caso, consideran que no novo modelo de financiamento autonómico debe reforzar os seguintes principios:


a) A garantía da prestación de niveis similares de servizos públicos en todas as comunidades autónomas, con independencia da súa capacidade para xerar ingresos tributarios, garantindo a suficiencia dinámica naqueles supostos nos cales os ingresos non evolucionen de forma homoxénea.



b) O novo sistema de réxime común debe ser o resultado dun consenso multilateral no seo do Consejo de Política Fiscal y Financeira, no cal se teñan en conta as necesidades e posicións de todas as administracións afectadas.



c) A corrección dos déficits de financiamento nos servizos que presenta o modelo vixente, dotando o sistema de maiores recursos.



d) A potenciación do principio de suficiencia garantindo que as comunidades autónomas dispoñan dos recursos precisos para financiar o total dos servizos da súa competencia tanto no presente como no futuro. O sistema debe garantir a suficiencia dinámica a través da vinculación dos recursos que atribúe o sistema de financiamento á evolución dos ingresos tributarios totais do Estado.



e) Debe definirse un sistema de nivelación total, que garanta a suficiencia para todos os servizos asumidos. Para iso, existirá un catálogo de servizos, cuxo financiamento estea asegurado a través dos recursos que o sistema atribúa ás comunidades autónomas.



f) A incorporación da cláusula tradicional en todas as reformas do sistema de financiamento, conforme á cal ningunha comunidade autónoma empeora a súa posición financeira como consecuencia da reforma.



g) A potenciación dos mecanismos de nivelación, a través dunha dotación suficiente destes mecanismos.



h) No desenvolvemento dos principios de suficiencia estática e dinámica e de nivelación, as necesidades de financiamento das comunidades autónomas deberán fixarse atendendo aos determinantes dos seus necesidades de gasto reais. Mentres se empregue un sistema de aproximación indirecta deberán terse en conta, en maior medida, variables tales como os custos fixos, a orografía, a superficie, a dispersión, a baixa densidade, a baixa taxa de natalidade ou o envellecemento e sobreenvellecemento da poboación, entre outros.

i) A avaliación das necesidades reais realizarase de forma específica en relación aos gastos vinculados á educación, á asistencia sanitaria e aos gastos sociais.



- Avaliarase de forma diferenciada o efecto da aplicación da Lei de dependencia. O cálculo das necesidades reais realizarase tendo en conta as seguintes variables: número de persoas dependentes atendidas, grao de dependencia, tipo de prestación e dependentes potenciais e a dispersión territorial. O financiamento deberá ser suficiente para alcanzar os niveis de cobertura recollidos orixinalmente en la Lei de dependencia.



- Avaliarase de forma especial o déficit no financiamento do gasto sanitario e a dinámica de crecemento deste gasto. En particular, o gasto sanitario ponderarase en función do seu peso actual no gasto real das comunidades autónomas, e financiarase axustando a variable dos grupos de idade do gasto sanitario, recollendo a creación de novos tramos a partir dos 65 anos (maiores de 85 anos) e aumentando a súa ponderación, tal e como vén evidenciando a dinámica deste gasto. Ademais, realizaranse revisións periódicas para axustar estes indicadores e ponderación, de forma que se garanta a suficiencia dinámica do gasto sanitario no modelo de financiamento.



- Teranse en conta criterios que permitan impulsar o reequilibrio territorial entre zonas densamente poboadas e zonas en declive demográfico e proporcionar servizos públicos de calidade a estas últimas, así como garantir un desenvolvemento económico sustentable e integrado para todos, prestando atención ao investimento en políticas de conciliación da vida laboral, familiar e persoal e de apoio á natalidade e á dotación de recursos para o desenvolvemento rural dado o seu carácter transversal e a súa incidencia no vertebramento do territorio.

j) A avaliación do comportamento dos mecanismos de revisión anual incorporados no actual sistema de financiamento.


k) A plena efectividade do principio de lealdade institucional, que impida que decisións do Estado afecten a capacidade financeira das comunidades autónomas para facer fronte á prestación dos servizos, debendo estas ser compensadas pola totalidade dos efectos financeiros que poidan producirse. A tal efecto, deberá procederse á avaliación, no marco do principio de lealdade institucional previsto no actual sistema, das diferentes medidas adoptadas polo Estado que tivesen podido afectar os ingresos e gastos autonómicos.



l) A redefinición da recadación normativa, de modo que se garanta que a cada territorio se lle imputan os recursos que lle corresponden, e que as comunidades autónomas, no exercicio da súa autonomía financeira, asuman a plena responsabilidade dos incrementos e diminucións de recadación que sexan consecuencia do exercicio da súa capacidade normativa. Neste sentido, debería impulsarse un ordenamento sobre unhas bases comúns do regulamento dos tributos cedidos (como xa sucede co IRPF), garantindo unha recadación homoxénea en todo o territorio que sirva como elemento de apoio ás necesidades de gasto e fomente a corresponsabilidade fiscal.



m) A potenciación das políticas de desenvolvemento rexional e, en concreto, do Fondo de Compensación Interterritorial, instrumento constitucionalmente ligado ao principio de solidariedade a través de recursos adicionais aos do sistema de financiamento, mediante unha adecuada dotación orzamentaria e unha reforma dos elementos de reparto.



n) A reforma do sistema de financiamento deberá abordar a situación dos mecanismos extraordinarios de apoio á liquidez das comunidades autónomas baixo as premisas de que as diferenzas entre comunidades autónomas no volume de débeda acumulada non se corresponden cun eventual mellor ou peor financiamento relativo asignado polo actual sistema e que as medidas que se adopten deberán respectar unha igualdade de trato entre todas as comunidades autónomas.



o) A avaliación do impacto das reformas en materia de Administración local sobre o financiamento e as necesidades de gasto das comunidades autónomas. Así mesmo, consideran necesario que se aborde a necesaria reforma do financiamento local.



2. O 28 de outubro de 2013 as catro comunidades autónomas asinaron a primeira declaración institucional en materia demográfica na cal, entre outros puntos, subscribían os seguintes:

- A crise demográfica non é un problema específico das nosas comunidades, afecta tamén o resto de España e moitas rexións europeas. É polo tanto, un problema de Estado. Os gobernos de Galicia, Asturias, Aragón e Castilla y León demandan unha Estrategia Española por el Cambio Demográfico, coa participación de todas as administracións españolas: Administración Xeral do Estado, administracións autonómicas e locais (deputacións provinciais, comarcas e municipios), que deseñe unha resposta conxunta e de futuro para paliar o envellecemento e o despoboamento territorial.
- Os acordos a favor do equilibrio demográfico que alcancen os gobernos autonómicos e o goberno de España deberán proxectar a continuidade destas políticas no ámbito da Unión Europea.

A esta primeira declaración institucional sucedéronlle outros acordos que viñeron fortalecer o impulso das políticas sobre desafíos demográficos, e a definir os sectores prioritarios de actuación: envellecemento activo e saudable; natalidade e conciliación da vida laboral e familiar; novas oportunidades de emprego, formación e vivenda para a xuventude; e desenvolvemento económico e social sustentable no medio rural.
Desde 2013 incorporáronse os gobernos de Castilla-La Mancha, Extremadura, Cantabria e La Rioja ata conformar na actualidade un foro integrado por 8 comunidades autónomas.
Froito de todo iso acadáronse pasos importantes como a inclusión da cuestión demográfica no Acuerdo de Asociación del Gobierno de España en el marco de la programación de la Política de Cohesión para el período 2014-2020, e como prioridade política do Comité das Rexións no novo mandato lexislativo da Unión Europea.
3. Neste marco, instan ao Goberno de España a que presente a proposta de “Estrategia Nacional frente al Reto Demográfico” e sexa debatido no marco da comisión creada ao efecto, á que, como comunidades integrantes do Foro de Comunidades Autónomas por el Cambio Demográfico achegamos as nosas propostas e prioridades, aprobadas na nosa última reunión celebrada o 26 de xuño de 2017 na cidade de Teruel.
Dadas as características demográficas que comparten as catro comunidades autónomas (despoboamento, dispersión territorial e envellecemento) consideran de especial importancia a elaboración e posta en marcha dunha Estrategia de Cooperación Territorial contra la Brecha Dixital que abranga medidas que permitan alcanzar os obxectivos europeos de banda larga ultrarrápida nas catro comunidades (cobertura de máis de 30Mbps para o 100% da poboación, co horizonte no ano 2020 e de 100Mbps para o 50% dos fogares).


4. Consideran que o cumprimento dos acordos e compromisos adquiridos pola Conferencia de Presidentes no seu último encontro, como estes do financiamento autonómico e unha maior sensibilidade cara aos desafíos demográficos por parte de todas as políticas públicas, entre outras, requiren dun reforzado pulo e seguimento dos seus avances no marco do Comité Preparatorio, de Impulso y Seguimiento que permita adoptar as medidas necesarias para concretar os compromisos y asegurar o seu desenvolvemento, previo a unha nova reunión da Conferencia de Presidentes.

5. Comparten, así mesmo, conforme ao previsto no regulamento do comité, que este órgano debe emprender o exame previo dos asuntos que poidan incluírse na axenda da próxima conferencia e a preparación da documentación necesaria, polo que debe buscar consensos entre as comunidades noutros grandes retos en asuntos de especial relevancia para elas nos cales se poden lograr principios de acordos."


Con la tecnología de Blogger.